Kỹ năng của kỹ sư đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị gồm chuyên môn kỹ thuật, quản lý dự án và tư duy công nghệ đáp ứng yêu cầu hạ tầng hiện đại như sau.
Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh phát triển hạ tầng giao thông hiện đại, đặc biệt là đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị (metro), nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao ngày càng trở nên cấp thiết. Vì vậy, câu hỏi “kỹ năng của kỹ sư đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị là gì?” được rất nhiều bạn sinh viên quan tâm trước khi quyết định theo đuổi ngành học này.
Để trở thành một kỹ sư đủ năng lực tham gia các dự án lớn như Tuyến Metro TP.HCM, hay đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, sinh viên ngành Xây dựng Đường sắt Tốc độ Cao cần có hệ thống kiến thức chuyên môn, kỹ năng thực hành và tư duy kỹ thuật vượt trội. Hãy cùng khám phá bộ kỹ năng quan trọng nhất mà một kỹ sư đường sắt thế hệ mới cần có.
Đây là yếu tố bắt buộc đối với mọi kỹ sư trong lĩnh vực hạ tầng giao thông. Để đáp ứng công việc, sinh viên hệ chính quy, liên thông hay văn bằng 2 xây dựng đường sắt tốc độ cao cần nắm vững kiến thức từ các môn cơ sở đến chuyên ngành.
Cơ học kết cấu
Sức bền vật liệu
Địa kỹ thuật – Nền móng
Kết cấu thép – bê tông
Trắc địa công trình
Thiết kế đường sắt đô thị – Metro
Quy hoạch tuyến đường sắt
Thiết kế – thi công cầu, hầm đường sắt
Hệ thống đường ray và phụ kiện đường sắt
Công nghệ thi công hiện đại
Những môn học này được giảng dạy bài bản tại Trường Đại học Giao thông Vận tải TP.HCM (UTH) – cơ sở đào tạo tiên phong trong lĩnh vực đường sắt đô thị tại khu vực phía Nam.
Một trong những kỹ năng quan trọng nhất của kỹ sư đường sắt tốc độ cao là khả năng đọc – phân tích – triển khai bản vẽ, bao gồm:
Bản vẽ bình đồ tuyến
Bản vẽ mặt cắt dọc, mặt cắt ngang
Bản vẽ kết cấu cầu, hầm
Bản vẽ ga metro, nhà điều hành
AutoCAD
Civil 3D
Revit – BIM
Tekla Structures
SAP2000 / Etabs (cho kết cấu)
Hiện nay, nhiều môn học trong chương trình ngành Xây dựng Đường sắt Tốc độ Cao của UTH đã tích hợp công nghệ BIM, giúp sinh viên theo kịp xu hướng công nghệ toàn cầu.
Hệ thống đường sắt tốc độ cao đòi hỏi độ chính xác cực kỳ cao. Vì vậy kỹ sư cần có khả năng:
Phân tích tải trọng
Tính toán kết cấu đường ray
Kiểm tra khả năng chịu lực của nền móng
Đánh giá độ ổn định của tuyến
Mô phỏng 3D các kịch bản thi công
Đây là lý do ngành này yêu cầu tư duy logic, khả năng phân tích dữ liệu và sử dụng thành thạo các công cụ tính toán.
Kỹ sư đường sắt không chỉ ngồi văn phòng mà còn phải làm việc trực tiếp tại công trường.
Lập kế hoạch và tiến độ thi công
Giám sát chất lượng vật liệu
Theo dõi an toàn lao động
Kiểm soát khối lượng thi công
Làm việc với nhà thầu – tư vấn – chủ đầu tư
Đặc biệt, các dự án metro hay đường sắt tốc độ cao có vốn đầu tư lớn, yêu cầu kỹ sư hiểu các chuẩn mực quốc tế và quy trình làm việc nghiêm ngặt.
Đối với đường sắt tốc độ cao, an toàn là yếu tố sống còn. Vì vậy, sinh viên và kỹ sư cần nắm:
Nguyên tắc an toàn đường sắt
Quy trình kiểm tra ray, dầm, cầu
Bảo trì kết cấu và hệ thống phụ trợ
Hiểu hệ thống tín hiệu và điều khiển đường sắt
Xử lý rủi ro trong thi công và vận hành
Những kỹ năng này được đào tạo thực tế qua các chuyến thực tập doanh nghiệp mà sinh viên UTH được tham gia hằng năm.
Dự án đường sắt đô thị thường có quy mô lớn, nhiều bộ phận cùng tham gia: thiết kế, thi công, giám sát, cơ điện, kiến trúc, vận hành… Do đó kỹ sư cần có:
Kỹ năng làm việc nhóm
Khả năng trình bày kỹ thuật
Giao tiếp với đối tác quốc tế (mọi báo cáo thường dùng tiếng Anh)
Tư duy phối hợp liên ngành
Đây là nhóm kỹ năng mềm không thể thiếu để phát triển sự nghiệp lâu dài.
Hầu hết tiêu chuẩn kỹ thuật của đường sắt tốc độ cao và metro đều được chuyển giao từ:
Nhật Bản
Hàn Quốc
Đức
Pháp
Trung Quốc
Vì vậy kỹ sư cần đọc hiểu tài liệu tiếng Anh chuyên ngành, mô tả kỹ thuật, tiêu chuẩn thi công và phần mềm.
Sinh viên học ngành Xây dựng Đường sắt Tốc độ Cao tại UTH được rèn luyện tiếng Anh ở nhiều môn chuyên ngành, giúp tăng cơ hội làm việc quốc tế.
Đường sắt là lĩnh vực đòi hỏi độ chính xác gần như tuyệt đối.
Một sai số nhỏ có thể ảnh hưởng đến:
an toàn chạy tàu
tốc độ khai thác
tuổi thọ công trình
toàn bộ hệ thống tín hiệu
Vì vậy kỹ sư cần:
tác phong nghiêm túc
tuân thủ quy chuẩn
chịu được áp lực công trường
cẩn thận, tỉ mỉ trong từng chi tiết
Đây là phẩm chất nghề nghiệp quan trọng nhất của lĩnh vực đường sắt.
Như vậy, kỹ năng của kỹ sư đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị không chỉ bao gồm kiến thức chuyên môn mà còn là sự kết hợp của tư duy phân tích, công nghệ, kỹ năng quản lý và tác phong chuyên nghiệp.
Với chương trình đào tạo hiện đại tại Trường Đại học Giao thông Vận tải TP.HCM, sinh viên ngành Xây dựng Đường sắt Tốc độ Cao được trang bị đầy đủ để trở thành kỹ sư chất lượng cao trong tương lai.
Hiện nay Nhà trường đang tuyển sinh Đại học Xây dựng đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị nhiều đợt trong năm. Thí sinh muốn đăng ký có thể liên hệ:
( Đ/c cũ: 234 - 236 Đường Số 1, Bình Trị Đông B, Bình Tân, TP. HCM)
( đ/c cũ: Số 37/5 Ngô Tất Tố, Phường 19, Quận Bình Thạnh, TPHCM)